Trenerzy doskonale wiedzą, że nawet najbardziej zdolni i sprawni sportowcy nie odniosą sukcesów, jeżeli nie będą wystarczająco silnie zmotywowani. Jak mogą sprawić, żeby ich podopieczni dawali z siebie wszystko podczas zajęć?

Trening sportowy to wieloletni proces pedagogiczny w ramach którego młody zawodnik uczy się techniki i taktyki swojej dyscypliny sportowej. Doskonali ją, kształtuje swoją sprawność fizyczną oraz cechy osobowości. Zdobywa wiedzę na temat istoty czynności sportowych. Celem optymalnego treningu jest uzyskanie maksymalnych wyników i osiągnięć.

(fot. TVP)
Co motywuje do działania?
Jednak jak to się dzieje, że niektórzy zawodnicy realizują program szkoleniowy "idąc jak burza", innym natomiast brak motywacji do działania? Jak motywować sportowców by dali z siebie wszystko co najlepsze? Odpowiedź zawarta jest w potrzebach – ludzi motywują do działania ich własne potrzeby.

Psycholodzy sportu są zgodni, że w przypadku sportowców jedną z najważniejszych potrzeb jest czerpanie radości z trenowania. Przyjemność z podejmowanych działań rodzi uczucie satysfakcji. Zadowolone dzieci chętniej i lepiej trenują, gdyż przyjemne emocje sprzyjają przyswajaniu nowych wiadomości i ułatwiają nabywanie umiejętności.

Trening sportowy sam w sobie to ciężka praca, która wymaga nie tylko wysiłku ale też koncentracji i uwagi. Aby mógł być efektywny musi być połączony z zabawą w przyjaznej atmosferze, bo tylko wtedy sportowiec czuje się akceptowany i bezpieczny.

Plan treningu: co należy wziąć pod uwagę?
Tak więc planując trening trzeba wziąć pod uwagę jakie działania będą źródłem radości (tym samym pozytywnie motywując), a jakie wręcz przeciwnie, będą demotywujące. Drugim, nie mniej ważnym czynnikiem jest optymalny poziom pobudzenia sportowców – gdy jest on zbyt niski grozi nudą i poszukiwaniem stymulacji, gdy zbyt wysoki – skutkuje odczuwaniem stresu i lęku.

Sztuką jest znalezienie optymalnego poziomu pobudzenia (ani za dużo, ani za mało), bo tylko taki może być źródłem dobrej zabawy a ta prowadzi do podejmowania z chęcią aktywności sportowej.

A oto kilka sposobów by trening był na optymalnym poziomie pobudzenia a tym samym był źródłem dobrej zabawy:
* stosowanie różnorodnych ćwiczeń i aktywności doskonalących określone umiejętności sprawia, że treningi są stymulujące.

* dostosowanie trudności zadań (jakich będą się uczyć lub jakie będą wykonywać zawodnicy) do możliwości sportowców.
- jeśli możliwości są duże a poziom wyzwania niski – będą się nudzić
- jeśli możliwości są niskie a poziom wyzwania wysoki – będą doświadczać lęku

Radość pojawia się jedynie wtedy gdy możliwości są dostatecznie blisko poziomu wyzwania.

* dbanie by każdy zawodnik był aktywnie zaangażowany a nie stał bezczynnie czekając aż przyjdzie jego kolej.

* unikanie ciągłego instruowania podczas ćwiczeń i gier. To sprawi, że zawodnik będzie miał czas, który pozwoli mu całkowicie oddać się wykonywanej aktywności. * unikanie permanentnego oceniania zawodników .

Uczestnictwo dzieci i młodzieży w sporcie w większym stopniu ma wiązać się z dobrą zabawą, a dopiero później ze współzawodnictwem i zwyciężaniem. Trzeba też pamiętać, że motywacja zmienia się w toku rozwoju kariery sportowej.

mgr Monika Gwiazdowska (fot. Carolina Medical Center)
Autorem tekstu jest Monika Gwiazdowska, absolwentka Wydziału Psychologii Uniwersytetu Warszawskiego i 
praktyk Neurolingwistycznego Programowania. Ukończyła także Podyplomowe Studia Psychologii Sportu na Akademii Wychowania Fizycznego oraz Podyplomową Szkołę Treningu i Warsztatu Psychologicznego w Ośrodku Pomocy i Edukacji Psychologicznej. Aktualnie pracuje jako psycholog sportu w Carolina Medical Center.