Zabawa to nie tylko przyjemność. Jest ona ważnym czynnikiem rozwoju psychicznego, a także dostarcza określone treści poznawcze. Przedstawiamy tekst Adama Kucharczyka, trenera koordynatora w Varsovii Warszawa, z magazynu "Trener"

Z pojęciem zabawy związane jest pojęcie gry. Nie powinno się jednak tych pojęć używać zamiennie, bowiem nie każda zabawa jest grą, natomiast każda gra jest zabawą. Przedstawione poniżej propozycje zabaw ruchowych posiadają cechy wyróżniające je od gier ruchowych takie jak:
– dowolna liczba ćwiczących, – masowość, – współzawodnictwo indywidualne.

Podstawowym elementem różniącym zabawę od gry ruchowej jest współzawodnictwo między grupami, zespołami, które musi w grze występować. Większość z przedstawionych zabaw ruchowych można modyfikować do gier ruchowych, wprowadzając właśnie element rywalizacji drużynowej. Uczestnicy zabawy sami regulują stopień swojego zaangażowania. Rywalizacja indywidualna sprawia, że ćwiczą tak jakby na swoje konto. Obserwacja uczestników podczas takiej zabawy może dać również wskazówki na temat cech mentalnych młodego piłkarza.

(fot. TVP)
Uczestnik zabawy właściwie nie uświadamia sobie jej skutków. Przewiduje je natomiast trener. Ćwiczący zdobywa podczas zabawy nowe wiadomości i umiejętności albo je utrwala, ale jakby niepostrzeżenie, okazjonalnie. Dlatego też zabawy z piłką można traktować jako formę kształtowania techniki. Szczególnie przydatne to może być w nauce i doskonaleniu prowadzenia piłki i dryblingu. Ale może także służyć doskonaleniu takich elementów jak podania i przyjęcia piłki. Większość proponowanych zabaw z piłką wymusza odruch podnoszenia głowy do góry i obserwowania jaka jest sytuacja na polu zabawy. Taka zdolność jest niewątpliwie atutem każdego piłkarza. Jest to element orientacji przestrzennej. Przedstawione zabawy z piłkami mogą również służyć innym aspektom koordynacji ruchowej, takim jak: szybkość reakcji, zdolność łączenia ruchów oraz zachowania równowagi.

Zabawy ożywiające z piłkami stosowane na początku treningu mają na celu pobudzenie organizmu i układu nerwowego do wysiłku fizycznego. Zabawy ruchowe zwiększają kreatywność i powodują, że dzieci są bardziej zmotywowane i chętniej przystępują do zajęć treningowych.

Przed rozpoczęciem zabawy należy dokładnie objaśnić zasady. Ma to znaczenie szczególnie przy wprowadzaniu nowych reguł dotyczących tego typu aktywności ruchowej. Można wprowadzić także kilka uniwersalnych zasad dotyczących organizacji i kwestii bezpieczeństwa wszystkich zabaw. Mogą to być np.:
– przekroczenie pola gry skutkuje tak samo jak bycie schwytanym,
– w berkach "nie ma oddawanych",
– po każdym "zberkowaniu" osoba schwytana wykonuje np. obrót 360 stopni,
– nie można oszukiwać i ukrywać faktu, że jest się osobą goniącą,
– przy sporze dwóch osób może decydować rozstrzygnięcie poprzez grę w "papier, nożyce i kamień",
– wiązanie butów, itp., następuje tylko w określonym miejscu.

Równie istotne są wskazówki dotyczące regulowania intensywności proponowanych zabaw:
– regulowanie wielkości pola zabawy,
– regulowanie ilości berków lub osób goniących.

Poniżej przedstawione są przykłady masowych zabaw bieżnych z piłkami. Wraz z proponowanymi lub własnymi modyfikacjami jest to zbiór kilkudziesięciu zabaw, które mogą być stosowane w zajęciach dla najmłodszych, a także nawet na treningach seniorskich.

(fot. magazyn Trener)
Berek piłkarski

Osoby bez piłki są berkami i starają się odebrać w grze 1x1 piłkę tym ćwiczącym, którzy ją prowadzą nogą. Ćwiczący, którzy stracili piłkę stają się berkami, a ci co ją zdobyli uciekają na określonym polu zabawy. W tej zabawie wskazana jest podobna liczba goniących i uciekających.

Modyfikacja: Berkami są osoby, które mają piłkę. Zberkowanie następuję przez dotknięcie uciekających ręką, przy jednoczesnym prowadzeniu piłki nogą. Wtedy osoba schwytana przejmuje piłkę od tej osoby co ją schwytała i wtedy sama staje się berkiem.

(fot. magazyn Trener)
Berek bramkarski

Osoby bez piłki są berkami i starają się odebrać piłkę rękami tym ćwiczącym, którzy prowadzą ją nogą. Ćwiczący, którzy stracili piłkę stają się berkami, a ci co ją zdobyli uciekają na określonym polu zabawy. W tej zabawie wskazana jest podobna liczba goniących i uciekających.




(fot. magazyn Trener)
Berek lawina

Na początku zabawy trener wyznacza jednego berka, który trzyma piłkę w rękach. Zberkowanie następuję poprzez dotknięcie uciekającego piłką trzymaną w dłoniach. Wtedy osoba schwytana bierze jedną z piłek ustawionych poza polem zabawy i sama staje się berkiem. W ten sposób liczba goniących zwiększa się "lawinowo".

Modyfikacja: Zberkowanie następuje, gdy uciekający zostanie dotknięty piłką, która została uderzona przez berka głową. Zberkowanie następuje, gdy uciekający zostanie dotknięty piłką, która została uderzona przez berka udem.

(fot. magazyn Trener)
Berek piłkarska lawina

Na początku zabawy trener wyznacza jednego berka, który prowadzi piłkę blisko przy nodze. Zberkowanie następuję poprzez dotknięcie uciekającego ręką przy jednoczesnym prowadzeniu piłki nogą. Wtedy osoba schwytana bierze jedną z piłek ustawionych poza polem zabawy i wtedy sama staje się berkiem. W ten sposób liczba goniących zwiększa się "lawinowo".



(fot. magazyn Trener)
Berek siłacz

Berki trzymają dwie piłki w rękach. Uciekający prowadzą piłkę nogą. Zberkowanie następuję przez dotknięcie uciekających. Wtedy osoba schwytana przejmuje piłki od tej osoby, która ją goniła i sama staje się berkiem.

Modyfikacja: Berki trzymają w rękach trzy piłki.
Berki trzymają piłkę lekarską, np. 1 kg lub 3 kg.




(fot. magazyn Trener)
Berek – trzeci dzieli

Na początku zabawy trener wyznacza berki, które trzymając się w dwójkach za dłonie gonią uciekających. Uciekający prowadzą piłkę nogą. Zberkowanie następuję przez dotknięcie ręką. Wtedy uciekający przekazuje jednej osobie z dwójki piłkę i sam chwyta drugą osobę za dłoń stając się berkiem. Najlepiej wprowadzić do tej zabawy zasadę, że po zberkowaniu, z dwójki odchodzi i przejmuje piłkę ten, który dłużej był berkiem.



(fot. magazyn Trener)
Berek – trzeci dzieli w trójce

Uczestnicy zabawy dobierają się lub zostają dobrani w trójki ćwiczebne. Uciekająca osoba prowadzi piłkę nogą. Dwie pozostałe gonią ją trzymając się za dłonie. Zberkowanie następuję przez dotknięcie ręką. Wtedy uciekający przekazuje jednej osobie z dwójki piłkę i sam chwyta drugą osobę za dłoń, stając się goniącym. Berkowanie następuje tylko w wyznaczonych wcześniej trójkach ćwiczebnych.

Modyfikacja: Uczestnicy zabawy dobierają się lub zostają dobrani w czwórki ćwiczebne.

(fot. magazyn Trener)
Berek – czwarty dzieli

Na początku zabawy trener wyznacza jednego lub dwóch berków. Uciekający prowadzą piłkę nogą. Zberkowanie następuję przez dotknięcie ręką. Wtedy uciekający, odkłada piłkę w określone miejsce poza polem zabawy i sam staje się berkiem, trzymając za rękę drugiego berka. Tak samo wygląda sytuacja z następną zberkowaną osobą i wtedy goniący w trójkę trzymają się za ręce. Kolejna osoba zberkowana powoduje, że czwórka berków dzieli się na dwie dwójki goniących, itd. Zabawę wygrywa ostatnia zberkowana osoba.



(fot. magazyn Trener)
Berek łączony

Prowadzący wyznacza jednego lub dwóch berków. Uciekający prowadzą piłkę nogą i obserwują pole zabawy. Zberkowanie następuje przez dotknięcie ręką. Wtedy uciekający niezwłocznie odkłada piłkę poza pole zabawy i dołącza do berka chwytając go za rękę. Następne schwytane osoby robią to samo. Połączonych berków jest coraz więcej i mogą być coraz szerzej. Zabawa kończy się, gdy zostanie tylko jedna uciekająca osoba.



(fot. magazyn Trener)
Berek – raki

Małe pole zabawy. Prowadzący wyznacza kilku berków. Uciekający prowadzą piłkę nogą i obserwują pole zabawy. Berki poruszają się w pozycji podporu tyłem. Zberkowanie następuje poprzez dotknięcie piłki ręką lub nogą. Wtedy następuje zamiana. Uciekający oddaje piłkę i sam przybiera pozycję podporu tyłem.

Wszystkie ćwiczenia w magazynie "Trener"

Pobierz magazyn "Trener"!