Paul Pogba, Geoffrey Kondogbia i Axel Ngando (fot. Getty Images)
Reprezentacja Francji do lat 20 w lipcu zdobyła na tureckich boiskach mistrzostwo świata. To kolejny sukces Trójkolorowych w młodzieżowym futbolu. Jak wygląda model szkolenia piłkarzy w tym kraju? Przedstawiamy tekst Marcina Dorny, trenera reprezentacji U21 i Roberta Śliwowskiego z magazynu "Trener".

Model gry

Celem nadrzędnym funkcjonowania młodzieżowych reprezentacji Francji w konfrontacji z innymi zespołami w Europie jest dominacja w grze, a w efekcie tego – zwycięstwo. Najważniejszymi zadaniami stawianymi przed zawodnikami w grze, to umiejętność: – płynnego przechodzenia z jednej fazy gry do kolejnej,
– bronienie z myślą o atakowaniu (wiedza zawodników na temat zachowania po odbiorze piłki), atakowanie z myślą o bronieniu (wiedza zawodników na temat zachowania po stracie piłki),
– podejmowania adekwatnej do sytuacji decyzji podczas gry.

Systemy gry zespołów młodzieżowych reprezentacji Francji:
– 1–4–4–2
– 1–4–3–3
– 1–4–2–3–1

Nie ma jednego systemu gry obowiązującego wszystkie zespoły narodowe. Bazą każdego systemu i ustawienia drużyn musi być bramkarz i czwórka obrońców. Ustawienie pomocników i napastników zależy często od decyzji trenera biorącego pod uwagę indywidualny potencjał zawodników. Młodzi piłkarze muszą bowiem umieć zachować się w poszczególnych fazach gry w kilku systemach i ustawieniach. Tylko taka uniwersalność daje szansę młodym zawodnikom na zaistnienie w reprezentacji narodowej.

(fot. magazyn Trener)
Zadania w ofensywie

– zespołowy ruch zawodników kreujący przestrzeń do gry, umożliwiający wykorzystanie umiejętności indywidualnych,
– szybka wymiana piłki (krótki czas kontaktu z piłką jednego zawodnika),
– zminimalizowanie czasu od przyjęcia do podania piłki, szybkie podejmowanie decyzji, "gra o kilku zawodników",
– podanie piłki nie do najbliższego zawodnika, nie o jednego, a przyspieszenie gry poprzez wybór zawodnika ustawionego dalej,
– wymienność pozycji,
– umiejętność zmiany rytmu gry.

CZAS
– mieć przewagę czasu,
– szybkie operowanie piłką,
– próby podań prostopadłych (przyspieszenie gry),
– umiejętność zmiany rytmu.

PRZESTRZEŃ
– kontrolować przestrzeń pola gry,
– stworzyć wolną przestrzeń do gry (poprzez odpowiedni ruch zawodników lub wygrany pojedynek),
– wykorzystać wolną przestrzeń,
– kontrolować kluczowe strefy podczas faz przejściowych,
– zająć wyznaczone strefy w fazie atakowanie (szczególne podczas zakończenia akcji).

RELACJA PARTNER – PRZECIWNIK
– prowadzić grę w kierunku przeciwnym do ruchu zespołu broniącego,
– wykorzystać ustawienie.

Zadania w defensywie:

– funkcjonowanie jako zespół (kolektyw),
– organizacja pressingu (odpowiednie miejsce – sektor boiska, odpowiedni czas, na wyznaczonego wcześniej zawodnika – „ofiarę pressingu”),
– zminimalizowanie czasu przesuwania się zespołu w defensywie w trakcie zmiany kierunku gry przez przeciwnika,
– właściwa organizacja gry w poszczególnych sektorach boiska w zależności od miejsca piłki (przewaga liczebna zawsze w okolicy piłki, równowaga liczebna, przewaga liczebna przeciwnika w strefie słabej).

Cele gry, informacje na temat zachowania w poszczególnych fazach gry przekazywane są zawodnikom podczas zajęć treningowych i meczów, poprzez jasną, pozytywną i dostosowaną do poziomu zawodników komunikację. Aktywny przekaz i precyzyjny pokaz jest, zdaniem trenerów pracujących w Francuskiej Federacji Piłkarskiej, warunkiem zrozumienia gry. Istotnym elementem pracy z młodymi zawodnikami reprezentacji Francji jest szeroko rozumiany trening mentalny.

TRENING MENTALNY:
Zaangażowanie – przyjemność (czerpanie przyjemności z wysiłku)
– trening w formie gier – warunkuje maksymalne zaangażowanie zawodników,
– trening, w którym zawsze wyznaczone są cele: szkoleniowy i wynikowy (rywalizacja),
– trening, którego elementy powtarzają się, ale często w różnych formach organizacyjnych.

Emocje – koncentracja
– trening, który jest znakomicie zorganizowany – efektywnie wykorzystany czas zajęć,
– trening, w którym przerwy wykorzystywane są na przekazywanie celów ćwiczeń, fragmentów gry,
– trening, który utrwala schematy rozwiązań taktycznych, standardy zachowania w różnych sytuacjach walki sportowej,
– trening, którego bezwzględnym warunkiem podejmowania prawidłowych decyzji jest koncentracja.

Podejmowanie ryzyka – zaufanie
– trening, którego zasadniczym elementem jest motywacja dodatnia,
– trening, w którym zawodnicy dostają informacje zwrotne,
– trening, który przygotowuje do meczu.

POZYTYWNA MOTYWACJA:
– kierowana jest do zawodnika (jednostki), ale zawsze w kontekście gry,
– sprzyja koncentracji,
– zachęca do podejmowania pozytywnego ryzyka,
– podkreśla mocne strony zawodnika,
– wymaga informacji zwrotnej od zawodnika.

Samir Nasri występował w kadrze U-15, U-16, U-17, U-18 oraz U-21, a teraz gra w reprezentacji A (fot. Getty Images)
Model selekcji młodzieżowych reprezentacji Francji

Podstawą selekcji młodych zawodników do juniorskich reprezentacji Francji, jest współpraca z 15 regionalnymi ośrodkami szkolącymi najlepszych zawodników w każdym roczniku. Ośrodkiem centralnym jest słynna Clairefontaine. To w tej podparyskiej miejscowości szkolą się wybrani zawodnicy z całej Francji, w każdym gimnazjalnym roczniku.

Ideą funkcjonowania ośrodków we Francji jest regionalizacja procesu szkolenia, podniesienie poziomu szkolenia z dbałością o szeroko rozumiany rozwój zawodnika. Z badań przeprowadzonych przez Francuską Federację Piłkarską (FFF) wynika, że zbyt wczesna (do 15. roku życia) zmiana zamieszkania przez zawodnika, związana z selekcją i przyjęciem do szkoły sportowej, kończy się bardzo często niepowodzeniem (blisko w 90 procentach analizowanych przypadków). Jeżeli zawodnik wybierze szkołę bliżej miejsca zamieszkania, jego szanse na powodzenie w piłce profesjonalnej rosną. Ponadto 32% zawodników profesjonalnych nie zostaje rozpoznana, wyselekcjonowana w wieku do 12. roku życia.

W wieku 12 lat wybrani zawodnicy trafiają do jednego z w/w ośrodków. Jeżeli którykolwiek z zawodników jest z małego, regionalnego klubu i chce związać się z jedną z wielkich klubowych akademii piłkarskich we Francji, to może podpisać umowę wstępną.

Na jej mocy, po zakończeniu edukacji sportowej w Clairefointaine lub w federacyjnym ośrodku regionalnym, trafia do wcześniej wybranego klubu, który – poza opłatą do klubu macierzystego – uiszcza jeszcze 6 tysięcy euro do federacji francuskiej. Korzyści z takiego rozwiązania czerpią wszyscy:
– Francuska Federacja Piłkarska, szkoląc kandydatów na reprezentantów Francji według własnego modelu,
– akademie piłkarskie profesjonalnych klubów, które po okresie trzech lat mogą mieć w swych drużynach wyszkolonego zawodnika.

Clairefontaine cieszy się oczywiście znakomitą renomą i niemal bez wyjątku wszyscy wyselekcjonowani zawodnicy chcą się w niej sportowo edukować. Należy pamiętać, że największe sukcesy piłki francuskiej (mistrzostwo świata, mistrzostwo Europy) były w większości dziełem absolwentów podparyskiej szkoły. W ostatnich trzech latach każda młodzieżowa reprezentacja Francji zagrała minimum w półfinale turnieju mistrzostw Europy i mistrzostw świata, zdobywając tytuł ME U-19.

(fot. magazyn Trener)
15 ośrodków regionalnych

Kluby szkolące dzieci i młodzież we Francji otrzymują licencję na szkolenie, którą przyznaje Francuska Federacja Piłkarska oraz Ministerstwo Sportu (kategoria A i kategoria B). Spełnienie określonych wymogów jest według FFF warunkiem możliwości selekcji zawodników z całej Francji. W przeciwnym razie kluby szkolące młodzież mogą selekcjonować zawodników tylko z najbliższego regionu (80 km). Warunki, które muszą spełnić najlepsze akademie piłkarskie we Francji dotyczą m.in. opieki medycznej, odpowiednich warunków zakwaterowania, infrastruktury treningowej, wykształcenia trenerów, liczby zawodników przypadających na jednego trenera podczas zajęć treningowych (12) itd.

W magazynie przedstawione zostały dwa konspekty treningowe:

dotyczący doskonalenia uderzenia wewnętrzną częścią stopy (jednostka treningowa z ośrodka w Clairefontaine)
dotyczący gry zadaniowej stosowanej w drużynach juniorskich Paris Saint-Germain

Pobierz magazyn "Trener"!